Je hebt vast wel eens gehoord over de killing fields in Cambodja. Wij bezochte deze plek van horror en delen hier onze ervaring en het verhaal van de Cambodjanen met je.

Gearresteerd door de Rode Khmer

Steden als Phnom Penh waar ooit miljoenen mensen woonden waren compleet verlaten door het regime van de Rode Khmer, zoals in deel 1 te lezen is. Deze uitgestorven steden vormen voor Pol Pot en zijn regime de perfecte plek voor het verzamelen van bewijslast voor de veroordeling van hoogopgeleide. Op het moment dat iemand werd opgepakt werd deze gebracht naar een van de vele martelkampen. In Phnom Penh bevond deze zich in een school. De meeste klaslokalen waren omgebouwd tot honderden gevangenissen welke elk niet groter waren dan een halve vierkante meter. Enkele klaslokalen dienden als martelkamers.

Op het moment dat je werd opgepakt werd verteld dat je naar rechtbank gebracht werd voor een eerlijke veroordeling. Dit werd uiteraard gedaan om zoveel mogelijk tegenspraak te voorkomen. Na uren of dagenlang transport kwam men aan bij een van de martelkampen zoals een school in Phnom Penh. Hier onderging je een medische keuring om vervolgens opGearresteerd bewerktgesloten te worden in één van de mini gevangenissen. Schreeuwen om hulp had geen zin. De stad was immers verlaten en er was niemand behalve de andere gevangen die je zou horen. Het voedsel en water dat je kreeg was net voldoende om je in leven te houden. Daarnaast kreeg je een fles of emmer om je behoefte in te doen. Knoei je? Dan werd je gedwongen om het op te likken wat bij veel gevangen voor vreselijke ziektes zorgde.

Na een paar dagen in de gevangenis te gezeten te hebben werd je gebracht naar een van de martelkamers. Hier stond, naast martelwerktuigen, een bureautje. Je werd gevraagd om aan het bureau plaats te nemen en een bekentenis te schrijven. Indien je weigerde of de officieren niet tevreden waren met de bekentenis die je geschreven had werd je gemarteld op de meest vreselijke manieren. Je werd op een ijzeren bed gelegd en ze diende je elektronische schokken toe. Of je werd onderste boven aan het klimrek buiten gehangen totdat je bewustzijn verloor. Om je wakker te maken werd het hoofd gedompeld in een bak vol menselijke uitwerpselen. Bij vrouwen werden vaak wonden gemaakt en insecten in de wonden gelegd. Deze martelingen gingen door voor dagen totdat je lichaam het bijna niet meer aankon. Dan kreeg je rust in je cel. Voor elke marteling werd dan ook een medische keuring gedaan om te bepalen hoever ze konden gaan. Zodra ze genoeg (fictieve) bekentenissen van je verzameld hebben, word je verteld dat je vrij gelaten word. Uiteraard zeide ze dit slechts om de gevangenen rustig te houden tijdens transport. Het transport vond altijd s’nachts plaats en was net zoals de martelingen onmenselijk. Uren werd met de gevangen rondgereden om ervoor te zorgen dat niemand wist waar waar ze naar toe gingen: de killing fields.

De killing fields

Na uren rondrijden klonk het geluid van vrolijk sprekende mensen en gezongen liederen. Opgelucht haalde iedereen in de vrachtwagen adem. Werden ze dan toch echt vrijgelaten? Niets was minder waar. Eenmaal binnen de met hoge muren omringde killing fields werd iedereen uitgeladen en geknield opgesteld voor een diep gat. Kijkend in het gat wist iedereen gelijk welk lot hen te wachten stond. Één voor een werd men vermoord en in het gat geduwd. Omdat kogels duur waren en schieten te veel lawaai maakte de Rode Khmer gebruik van andere middelen. Alles wat gebruikt kon worden om kelen door te snijden werd gebruikt, zelfs de stelen van bananenbladeren. Het maakte niet uit dat het botter en daardoor pijnlijker was. Vrouwen en kinderen kregen een andere behandeling. Vrouwen werden uitgekleed en opgesteld voor een apart gat. Na vaak verkracht te zijn werden ook zij vermoord. Indien zij kinderen hadden werden deze eerst voor hun aanzicht vermoord door dood te slaan tegen een boom.

Na mate de achterdocht en angst van Pol Pot om zijn macht kwijt te raken toenam werden steeds meer mensen vervolgd. Iedereen die een tweede taal sprak, een bril droeg of zelfs maar familie of bekende was van iemand met bijvoorbeeld een bril werd opgepakt en onderging hetzelfde vreselijke lot. Op het hoogtepunt van Pol Pot’s achterdocht werden alleen al op de killing fields in Phnom Penh 300 mannen, vrouwen en kinderen per nacht vermoord.

De toekomst van het boerenvolk

Ondertussen verslechterde de al barre situatie op het platteland. In het buitenland wist niemand wat zich in Cambodja afspeelde, een afgevaardigde van de Rode Khmer zat zelfs in de vredescommissie van de VN. De handel en export die Cambodja altijd gedreven heeft ging ook gewoon door. Het voedsel dat nodig was voor de export werd geproduceerd op de gemeenschappelijke boerderijen. Echter, nam het aantal mensen op deze boerderijen door Pol Pot’s heksenjacht steeds verder af. Dit hield in dat minder mensen wel nog steeds genoeg moesten produceren voor de export. Dit betekend dat er steeds minder voedsel beschikbaar was voor de mensen werkende op de boerderijen en de werkdagen nog langer werden.

Pol Pot zag in dat zijn werkende boerenvolk steeds kleiner werd en voorzag problemen in de toekomst.rape Om die reden besloot hij dat zijn boerenvolk groter moest worden. Hierop werden massahuwelijken gesloten. Mannen en vrouwen werden aan elkaar gekoppeld en tijdens een ceremonie werden honderden huwelijken gesloten. Na de ceremonie werden de mannen gedwongen om de vrouwen te verkrachten zodat ze zwanger werden.

Na de geboortes voortgekomen uit de huwelijken werden de kinderen opgevoed onder streng toezicht van het regime. Vrouwen moesten naast hun lange werkdagen ook de kinderen voeden maar kregen niets extra te eten. Hierdoor overleden veel van deze baby’s en vrouwen al snel aan ondervoeding.

Het einde?

In het begin van 1979 kwam naar buiten wat in Cambodja gaande was. Daarop viel Vietnam als eerste Cambodja binnen en verdreef de Rode Khmer naar het westen. In de vele martelkampen zoals die in Phnom Penh vluchten de Rode Khmer na alle gevangen in koele bloede vermoord en achtergelaten te hebben. Zover bekend zijn er vier mensen, waaronder een jongen van 12, die het martelkamp in Phnom Penh overleefd hebben. Zodra de Rode Khmer verdreven was doorkruisten veel mensen het land terug naar de steden om hun familieleden en vrienden te vinden. Hierdoor werkte zo goed als niemand meer op het platteland waardoor het tekort aan voedsel toenam en nog eens tienduizenden mensen aan ondervoeding zijn overleden.

Het is tijdens de zoektocht van een man naar zijn familie dat de killing fields in Phnom Penh ontdekt zijn. Lopend terug naar het gebied waar hij ooit woonde met zijn familie kwam hij de hoge muren tegen die de killing fields verborgen hielden. De speakers met liederen en gepraat speelde nog steeds. Vol hoop achter de muren leven te vinden vond hij niets anders dan dood en verderf. Tientallen gigantische kuilen met per kuil honderden lijken is wat hij zag. Hij vond een kuil met alleen maar vrouwen en kinderen met daarnaast de boom waar nog hersenen van de kinderen aanzaten. Als hij niet al getekend was door wat hij zelf had meegemaakt was dit aanzicht genoeg om de man voor het leven gek te laten worden.

Jaren later lopen wij over de houten paden in de killing fields in Phnom Penh. Nog steeds komen de botten en kleding van de mensen die hier op een vreselijke manier gestorven zijn naar de oppervlakte. Elke drie maanden worden de gebeente en kledingstukken die naar boven zijn gekomen door de regen opgeruimd. Maar het is te veel om bij te houden waardoor je ze niet kunt missen terwijl je er langs loopt. In het martelkamp tekenen de bloedsporen en nagelafdrukken nog steeds de muren en vloeren van de klaslokalen. Het is zicht- en voelbaar welke horror zich hier heeft afgespeeld.

Tijdens de genocide die 3,5 jaar lang Cambodja heeft geteisterd zijn naar schatting 2 miljoen mensen omgekomen en op gruwelijke wijze vermoord, dit is ruim een kwart van de bevolking. Dit waren alle mensen zoals jij en ik. Als onze ouders op dezelfde tijd op een andere plek waren geboren hadden zij hetzelfde lot te wachten gestaan. Cambodja is nog steeds niet hersteld van wat is gebeurd. De samenleving is ontwricht en in het ooit zo rijke Cambodja heerst vooral armoede.

Laten we hopen dat de verhalen van Cambodja en die van vele andere genocides in de wereld een waarschuwing zijn voor ons om dit nooit meer te laten gebeuren.

Het eerste deel gemist? Lees het hier.