In veel landen waar mensen op een andere manier leven dan wij gewend zijn in het westen worden toeristische attracties gecreëerd rondom de leefomgeving van deze mensen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de townshiptours, het bekijken van stammen in Afrika en slapen in de Fafella’s. Dit soort “attracties” lokken al jaren veel uitlopende reacties uit onder reizigers. Zelf heb ik jaren lang mijn mond over dit moreel dilemma gehouden, niet wetende wat ik er zelf nu eigenlijk van vond.

Maar hier is verandering in gekomen tijdens mijn stage in Zuid-Afrika, een land waar je dood gegooid wordt met de townshiptours. Tijdens mijn stage heb ik deelgenomen aan een internationaal traject; Young Professionals Overseas. Een verplicht onderdeel van dit traject was een townshiptour doen. Nu werd ik gedwongen om toch een mening te vormen over dit soort tours. Doordat mijn stage plaatsvond bij een non-profit organisatie in een township was de ellende in de townships mij al meer dan bekend. Ik voelde mij dan ook enigszins ongemakkelijk bij het idee te moeten gaan kijken naar mensen terwijl een gids over hen verteld. Dus ik ging op onderzoek uit om voor eens en altijd klaar te zijn met dit dilemma!

Hiervoor heb ik simpelweg een aantal collega’s gevraagd die zelf woonachtig zijn in de townships. Zij stelde mij voor aan mama’s die hun eigen B&B hebben voor toeristen in de townships. Zowel de mama’s als de collega’s vertelde mij dat toeristen een belangrijk vorm van inkomsten zijn waardoor zij hun kinderen een toekomst kunnen geven. De meeste touroperators zijn namelijk mensen die zelf uit township komen. Zij verdelen een deel van de winst over de mensen die meewerken aan de tours, dus de mensen die je ziet zitten. Daarnaast zijn ze vaak trots om hun dorp te laten zien en daarbij vooral de cultuur die daarbij hoort.

Daarnaast zijn er ook touroperators die respectloos met de betrokken mensen omgaan en ze echt te show zetten als aapjes. Vaak verdienen de betrokken mensen bij deze touroperators niks of worden ze onder druk gezet voor een appel en een ei.

Zoals je ziet zijn er voor- en nadelen aan de “mensentoerisme”. Ik ben dan ook van mening dat, mits het goede touroperator is, dingen zoals een townshiptour de bekeken mensen vaak ten goede komt en een vorm is van inkomen voor deze mensen. Dit is natuurlijk indien de mensen niet onder druk worden gezet en een eerlijk deel van de winst krijgen. Maar hoe weet je nou of een touroperator zo eerlijk is? Ten eerste probeer altijd in het land zelf te boeken. Op die manier kan je aan de hele entourage vaak als zien hoe de vork in de steel zit. Een organisatie die veel overhead kosten moet maken zal minder overhebben om aan de lokale bevolking te geven. Probeer ook met lokale mensen te praten alvorens je een tour boekt, zij kunnen je vaak vertellen waar je wel en niet moet boeken. Zij zullen zelf niet zo snel een operator aanraden die hen respectloos behandeld. Als laatste tip, de prijs: een te goedkope prijs zorgt uiteraard voor vrij weinig marge voor de locals. Ga dus niet voor de goedkoopste tour maar kies een mooie middenweg waar je zelf een goed gevoel bij hebt.

Wat vinden jullie van dit onderwerp? Ben je zelf als eens op een soortgelijke tour geweest?